TURİZM HABERLERİ, KOBİ'LER VE GİRİŞİMCİLERLE RÖPORTAJLAR, SEYAHATLER, GEZİLERDEN FOTOĞRAFLAR VE RÖPORTAJLAR BU SAYFADA

Köşe yazısı CAZİBE ULUTAŞ


Türkçe’mizi düzgün konuşalım, doğru yazalım..

 

·         “Türk demek dil demektir. Milliyetin çok bariz vasıflarından birisi dildir. Türk milletindenim diyen insanlar her şeyden evvel ve mutlaka Türkçe konuşmalıdır. Türkçe konuşmayan bir insan Türk harsına, camiasına mensubiyetini iddia ederse buna inanmak doğru olmaz.”  Mustafa Kemal ATATÜRK

 

 

Türkçe’nin tarifi Vikipedi Özgür Ansiklopedi’de “Türkçe, Türk dili ya da Türkiye Türkçesi, batıda Balkanlar’dan doğuda Hazar Denizi sahasına kadar konuşulan Altay dillerinden biridir” şeklinde yapılıyor. Yaşı, en eski hesaplara göre 8 bin 500 olan Türkçe, bugün yaşayan dünya dilleri arasında en eski yazılı belgelere sahip olan dildir.


Ulu Önder Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’ni kurduktan sonra 1929 yılında şunları söyler: “Türk milletinin dili Türkçe’dir. Türk dili dünyada en güzel, en zengin ve en kolay olabilecek bir dildir. Onun için her Türk, dilini çok sever ve onu yüceltmek için çalışır.”


Öncelikle bu ülkede yaşayan herkes gibi ben de Türkçe konuşuyorum. Fakat Türkçeyi konuşurken ve yazarken ne kadar dikkat edersem edeyim mutlaka hata olur. Bunun da Türkçe dil bilgisini temelden çok iyi öğrenemediğimizden kaynaklandığını düşünüyorum. Mümkün olduğu kadar konuşmamıza, yazmamıza dikkat etsek de hatalar, aksaklıklar oluyor.  Biraz  da kendimizi bu konuda yetiştirmiyoruz, okumuyoruz, bilgilenmiyoruz diye düşünüyorum.  Fakat şu cümleyi de çok seviyorum. “Öğrenmenin yaşı yoktur.” 


Türkçemizin bozulduğuna her gün biraz daha şahit olduğum için hiç bu konuda uzmanlığım olmamasına rağmen bir yazı yazmayı görev bildim. Gazeteler birebir okunduğu için üslup ve imla işaretleri, yanlış kelimeler veya sözcükler önemli oluyor. Bir gazeteyi okutan haber değeri ile birlikte güzel Türkçe, noktalama işaretleri, vurgular, imla kurallarının doğru uygulanmasıdır.  Özellikle internet ortamında hemen hemen herkesin kullandığı facebook sayfasında güzel Türkçemizin nasıl katledildiğini artık görmek istemediğim için sayfaya bakmak içimden gelmiyor. Gençlerle, kendi çocuklarımla sohbet sırasında neden Türkçe’nin böyle katledildiğini öğrenmek için zaman zaman soruyorum. Bana verdikleri cevapta facebook ortamında yazışmaların dili böyle, kısa gibi cevaplar veriyorlar. Argo kelimeler, geyik muhabbeti, seviyesiz konuşmalar….Ben buna alışamadım onun için de fazla takipçisi olamıyorum.. Espri başka kötü bir konuşma sergilemek başka bir şey. Benim gibi güzel Türkçemizin katledildiğini düşünen birçok meslekten arkadaşımla ister istemez internet ortamında bir araya geliyor, kısa da olsa düşüncelerimizi paylaşıyoruz. 13 Nisan  Pazar günü Ekonomi Gazetecileri Derneği’nin bir araya geldiği Kartepe Zirvesi’nde de Türkçenin katledildiğini dile getirdim. Gazeteci ve televizyoncu arkadaşım Ahmet Coşkun Aydın da benim gibi düşündüğünü söyledi ve bu konudaki görüşlerimizi karşılıklı paylaştık. Israrla Türkçemizi doğru konuşma ve yazma noktasında hemfikiriz.  Sitemizin Genel Yayın  Yönetmeni ve aynı zamanda akademisyen Serap Girgin Baykal’ın da Türkçe konusundaki hassasiyetini biliyorum. İleride bakalım bu konuda nasıl bir paylaşım, çalışma ortaya çıkacak?  Bizler basın camiasında çalışanlar olarak Türkçemizi daha iyi kullanmak, gerek okunuşu, gerek yazılışına daha çok dikkat etmek zorundayız. Hemen hemen tüm gazeteler imla hatalarıyla, kelime yanlışlarıyla dolu. Hangi birine telefon açacak da düzeltmesini söyleyeceğiz. Gazeteler demek ki redaktör, Türkçe deyimiyle düzeltmen yeteri kadar çalıştırmıyor.  Adı üstünde düzeltmen, cümle bozukluklarını, dil bilgisini vs kontrol eden kişi demektir.


Fırsat buldukça internetten Türkçe ile ilgili her türlü videoyu seyretmek ve doğru bilgilenmek gerektiğini düşünüyorum. Türkçe dil bilgisinin oldukça zor olduğu ve öğrenme güçlüğünden bahsedenler  de az değil. Kim bilir belki bu nedenle bizler de konuşurken zorluk çekmesek de iş, dil bilgisi kurallarına gelince değişiyor. Noktalama işaretlerinin ne zaman nasıl kullanılacağı konusunda aksaklıklar oluyor.  De,da, ki, mi gibi birçok eklerin ne zaman ayrılacağını ne zaman birleşik yazılacağını bilmeyenlerin sayısı da içler acısı. Buna öğretim üyelerimiz de dahil. Ben kendi hesabıma bir yazıyı okurken eklerin düzgün ayrılıp ayrılmadığına çok dikkat ediyorum. Güzel bir Türkçe ve düzgün bir imla kuralları ile yazılmış bir yazının hele konusu da sürükleyici olursa okumanın keyfine doyulmaz diye düşünüyorum.  


Türkçeyi çok güzel yorumlayan haber spikeri Gülgûn Feyman  güzel konuşma, Türkçe’nin yazılış, okunuş, imla  kurallarını anlatıyor.  Bakın Feyman  bu konuda  ne diyor:  “Kitlesel iletişim araçlarında İstanbul lehçesi dediğimiz,  İstanbul şivesi dediğimiz, İstanbul ağzı dediğimiz söyleyiştir. Hiçbir bölgesel söyleyişten etkilenmemiş pırıl pırıl,  tertemiz anlaşılır ve akıcı bir konuşmadır. Türkçe yazıldığı gibi okunan bir dil değildir. Yazıldığı gibi okunduğu zaman hemen farklı bir şive duyuyoruz..  İşte İstanbul ağzı İstanbul şivesi dediğimiz şey hem dilimizin yazıldığı gibi okunmamasından kaynaklanır hem de bölgesel söyleyişlerden asla etkilenmez pırıl pırıl tertemiz bir Türkçedir. Kulağa gelişi hoştur. Dilimiz yazıldığı gibi okunan bir dil değildir demiştik. Nasıl anlayacağız bunu?

‘Gelecek’ yazıyoruz. Yalın halde baktığımızda hiçbir şekilde fiile dönüştürmüyoruz veya başka bir anlam yüklemiyoruz. Ses fonetik yapısına göre ‘gelicek’ diye okunur. Dünyanın hiçbir dilinde sözcükler anlamlarına göre okunmazlar. Sözcükler ses yapılarına göre okunurlar. Bazı sözcüklerimizde ses düşmeleri, ses değişmeleri ses incelmeleri olur. o nedenle ‘gelecek’ yazarız.‘İçecek’ olarak yazılır, ‘içicek’ okunur. ‘Giyecek’ olarak yazılır, ‘giyicek’ okunur. ‘Gideceğim’ olarak yazılır ‘gidicem’ okunur. Ya da tam tersi  ‘içicek’ okur ‘içecek’ yazarız.”

Feyman gayet güzel internet ortamında video konuşmasında doğru tonlamanın nasıl yapıldığını ve tonlamanın hayatımızda son derece önemli olduğuna ve  bizi monotonluktan kurtardığına da dikkat çekiyor. Ünlü harflerin nasıl telaffuz edildiğini öğretiyor. Şapka ile ya da şapkasız nasıl okunduğunu, kelimenin anlamının değiştiğini, dildeki kuralsızlıkları anlatıyor.  Öğrenmek isteyenler için internette bir tıklama yetiyor.

Güzel Türkçe’miz için Atatürk diyor ki:

*Türk dili Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü Türk milleti geçirdiği sayısız felaketler içinde ahlakının, geleneklerinin, hatıralarının, çıkarlarının, kısaca bugün kendi milliyetini yapan her şeyin dili sayesinde korunduğunu görüyor. Türk dili Türk milletinin, kalbidir, zihnidir. (1929)

*Güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Bizim ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. (1928)

*Türk dili zengin, geniş bir dildir. Her kavramı ifade kabiliyeti vardır. Yalnız onun bütün varlıklarını aramak, bulmak, toplamak, onlar üzerinde çalışmak lazımdır. (1930)

*Gaye, bugünkü ve yarınki Türk’ün medeniyetini kucaklayacak en güzel ve en ahenkli Türkçedir. (1932)

*Milli duygu ile dil arasındaki bağ çok kuvvetlidir. Dilin milli ve zengin olması, milli duygusunun gelişmesinde başlıca etkendir. Büyük Türk tarihine, Türk dilinin kaynaklarına, zengin lehçelerine, eski Türk eserlerine önem veriyoruz. Baykal ötesindeki Yakut Türklerinin dil ve kültürlerini bile ihmal etmiyoruz. (1924)

*Türk dili, dillerin en zenginlerindendir, yeter ki bu dil bilinçle işlensin.

*Milli bilincin ayakta kalabilmesi ve uyanık bulunması için dil ve tarih uğrunda çalışmaya mecburuz.

*Ülkesini yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır. (1930)

*Türk dilinin kendi benliğine, aslında güzellik ve zenginliğe kavuşması için, bütün devlet teşkilatımızın dikkatli, ilgili olmasını isteriz. (1932)

*Türk dilinin sadeleştirilmesi, zenginleştirilmesi ve kamuoyuna bunların benimsetilmesi için her yayın vasıtasından faydalanmalıyız. Her aydın hangi konuda olursa olsun yazarken buna dikkat edebilmeli, konuşma dilimizi ise ahenkli, güzel bir hale getirmeliyiz. (1938)

*Milliyetin çok belirgin niteliklerinden biri de dildir. Türk milletindenim diyen insan, her şeyden evvel mutlaka Türkçe konuşmalıdır. Türkçe konuşmayan bir insan Türk kültürüne, topluluğuna bağlılığını iddia ederse buna inanmak doğru olmaz. (1931)

*Başka dillerdeki her bir sözcüğe karşılık olarak dilimizde en az bir sözcük bulmak ya da türetmek gerekir. Bu sözcükler kamuoyuna sunulmalı, böylece, yaygınlaşıp yerleşmesi sağlanmalıdır.

*Türk milletinin milli dili ve milli benliği bütün hayatında egemen ve esas kalacaktır. (1933)

Türk Milletinin Dili Türkçe’dir ile ilgili kompozisyon 

“Türk milletinin dili Türkçedir. Türk dili dünyada en güzel, en zengin ve en kolay alabilecek bir dildir. Onun için her Türk, dilini çok sever ve onu yükseltmek için çalışır. Bir de Türk dili, Türk milleti için kutsal bir hazinedir. Çünkü Türk milleti geçirdiği nihayetsiz felâketler içinde ahlâkının, ananelerinim, hatıralarının, menfaatlerinin, kısacası bugün kendi milliyetini yapan her şeyin dili sayesinde muhafaza olunduğunu görüyor. Türk dili Türk milletinin kalbidir, zihnidir. 
Türk demek dil demektir. Milliyetin çok bariz vasıflarından birisi dildir. Türk milletindenim diyen insanlar her şeyden evvel ve mutlaka Türkçe konuşmalıdır. Türkçe konuşmayan bir insan Türk harsına (Türklerin gelenek, görenek, dil gibi unsurlarının toplamına verilen ad),  camiasına mensubiyetini iddia ederse buna inanmak doğru olmaz." Mustafa Kemal ATATÜRK